Εξατομικευμένη Ιατρική

Η εξατομικευμένη ιατρική είναι ένα νέο μοντέλο στην ιατρική και διαφέρει από την παραδοσιακή ιατρική, η οποία εφαρμόζει την ίδια θεραπευτική προσέγγιση σε όλους τους ασθενείς που πάσχουν από την ίδια ασθένεια, ανεξάρτητα από τις ιδιαίτερες διαφορές στο γενετικό τους προφίλ. Η ταχεία πρόοδος της επιστήμης οδηγεί σε προσέγγιση που τοποθετεί τον ασθενή στο κέντρο της υγειονομικής περίθαλψης, αναπτύσσοντας στοχευόμενες διαγνωστικές, θεραπευτικές και προληπτικές στρατηγικές που λαμβάνουν υπόψη τις διαφορές στο γενετικό προφίλ και το περιβάλλον των ασθενών. Η εξατομικευμένη ιατρική χρησιμοποιεί τις συνεχώς αναπτυσσόμενες γνώσεις μας για το πώς η μεταβλητότητα της γονιδιακής έκφρασης οδηγεί σε διαφορές στην ευαισθησία σε μια ασθένεια, και στην ανταπόκριση στα φάρμακα.

Αυτό συνδυάζεται με τη συλλογή σύνθετων δεδομένων σχετικά με τη γενετικό προφιλ, το περιβάλλον και τον τρόπο ζωής των ασθενών, ανάλογα με την πιθανή ανταπόκριση τους σε μια συγκεκριμένη παρέμβαση, προκειμένου να στοχεύσουν καλύτερα τη θεραπεία και την πρόληψη. Η εξατομικευμένη ιατρική δεν αφορά μόνο τα φάρμακα. Η καλύτερη κατανόηση των βιολογικών μηχανισμών αλλά και των περιβαλλοντικών παραγόντων που οδηγούν σε μια ασθένεια θα επηρεάσει το σύνολο της υγειονομικής περίθαλψης, από την έρευνα έως τη φροντίδα των ασθενών.

Ορισμός

Δεν υπάρχει κανένας καθολικά αποδεκτός ορισμός της εξατομικευμένης ιατρικής, ωστόσο ο ορισμός του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου είναι ευρέως αποδεκτός στην Ευρώπη:

«Ιατρικό μοντέλο που χρησιμοποιεί τον χαρακτηρισμό των φαινοτύπων και των γονοτύπων των ατόμων ή που προσαρμόζει τη σωστή θεραπευτική στρατηγική για τον κατάλληλο άνθρωπο, την κατάλληλη στιγμή και καθορίζει την προδιάθεση για ασθένεια ή / και παρέχει έγκαιρη και στοχοθετημένη πρόληψη και σχετίζεται με την ευρύτερη έννοια της ασθενοκεντρικής φροντίδας, που λαμβάνει υπόψη ότι γενικά τα συστήματα υγείας χρειάζεται να ανταποκρίνονται καλύτερα στις ανάγκες των ασθενών»

Πηγή: Guido Rasi- Introduction and objectives-PCWP/HCPWP workshop on personalised medicines

Ο όρος ιατρική ακριβείας χρησιμοποιείται επίσης ευρέως, συχνά απλά ως συνώνυμο της εξατομικευμένης ιατρικής, αν και ορισμένοι προτιμούν να τον επιφυλάξουν για τη στοχευμένη θεραπεία που καθοδηγείται  με τη χρήση βιολογικών δεικτών. Η διαστρωματοποιημένη ιατρική είναι ένας άλλος όρος που χρησιμοποιείται με αυτή την έννοια.Αυτός ο όρος δίνει έμφαση στον τρόπο με τον οποίο τα γονίδια και τα φυσικά χαρακτηριστικά των ασθενών λειτουργούν  ή ανταποκρίνονται σε θεραπείες, προκειμένου  να ομαδοποιηθούν με μεγαλύτερη ακρίβεια, ώστε να μπορεί να καθορισθεί η σωστή θεραπευτική στρατηγική  για αυτές τις υπο-ομάδες ασθενών.  Αυτές οι έννοιες διαφέρουν από την ιδέα της  ατομικής ιατρικής, η οποία αναφέρεται σε ιατρική περίθαλψη για συγκεκριμένο ασθενή, για παράδειγμα με προϊόντα που βασίζονται στα ίδια τα κύτταρα του ασθενούς.

Στοχεύοντας στη πρόληψη και την αποτελεσματικότερη θεραπεία, η εξατομικευμένη ιατρική στοχεύει στην ελάφρυνση των ασθενών από την επιβάρυνση που φέρει μια ασθένεια.  Βελτιώνοντας την ικανότητα εστίασης της θεραπείας σε ασθενείς που ενδέχεται να ωφεληθούν από αυτήν και αποφυγής ασθενών που ενδέχεται να διατρέχουν κίνδυνο να υποστούν βλάβη, αναμένεται να αυξηθούν τα ποσοστά επιτυχίας της θεραπείας, να βελτιωθούν οι χρόνοι ανάπτυξης του προϊόντος και να μειωθεί  το κόστος υγειονομικής περίθαλψης συνολικά. Η επιτυχία των στόχων της δυναμικής ανάπτυξης της εξατομικευμένης ιατρικής προϋποθέτει

  • Την ανάπτυξη της δυναμικής μιας ενεργού και συμμετοχικής σχέσης ιατρού-ασθενούς
  • Την διευρυμένη έννοια της ιατρικής ομάδας που σήμερα περιλαμβάνει πολλές άλλες ειδικότητες πέραν των καθαρά ιατρικών
  • Την προσαρμοστικότητα των συστημάτων υγείας σε συγκεκριμένες απαιτήσεις

Πηγή: Guido Rasi- Introduction and objectives-PCWP/HCPWP workshop on personalised medicines

Απαιτείται να γίνουν αλλαγές και προσαρμογές από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη όσον αφορά τη διάθεση φαρμάκων στην αγορά και τη χρήση τους, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα νέα εργαλεία που παρέχονται από την επιστήμη μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να επιτευχθούν όλα τα πλεονεκτήματα που προσφέρει το εξατομικευμένο φάρμακο.