Ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων HPV είναι μια πολύ συχνή, σεξουαλικά μεταδιδόμενη, λοίμωξη που προκαλεί σχεδόν το 5% όλων των καρκίνων σε γυναίκες και άνδρες παγκοσμίως. Αυτοί περιλαμβάνουν καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, του πρωκτού, του πέους, του κόλπου, του αιδοίου και του στοματοφαρυγγικού.

  • Ο HPV προκαλεί επίσης κονδυλώματα των γεννητικών οργάνων και υποτροπιάζουσα αναπνευστική θηλωμάτωση (RRP).
  • Οι ασθένειες που προκαλούνται από τον HPV μπορούν να προληφθούν μέσω εμβολιασμού. Στην ιδανική περίπτωση, αυτό πρέπει να γίνει στην εφηβεία, πριν από την έκθεση στον ιό.
  • Ο εμβολιασμόςκατά του ιού HPV είναι πιο αποτελεσματικός εάν παρέχεται και στα δύο φύλα. Ωστόσο, οι περισσότερες χώρες στην Ευρώπη δεν εμβολιάζουν επί του παρόντος τα αγόρια. Ο εμβολιασμός HPV παραμένει χαμηλός σε ορισμένες χώρες.
  • Ο προ-συμπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας είναι διαθέσιμος στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά σε μόνο λίγες χώρες τα προγράμματα αυτά μπορούν να χαρακτηρισθούν επαρκή. Επιπλέον, οι περισσότερες χώρες δεν προσφέρουν ακόμη διαγνωστικές εξετάσεις για τον ιό HPV, οι οποίες αναγνωρίζονται σήμερα ως η πιο αποτελεσματική μέθοδος ελέγχου. Ο προ-συμπτωματικός έλεγχος του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας ποικίλλει επίσης ευρέως εντός και μεταξύ των χωρών. Η αυτο-δειγματοληπτική εξέταση HPV θα μπορούσε να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην αύξηση της έγκαιρης διάγνωσης.
  • Η ενημέρωση για τις άλλες μορφές καρκίνου τις οποίες μπορεί να προκαλέσει ο ιός ΗPV απουσιάζει. Οι γιατροί δεν ενημερώνουν επαρκώς τους πολίτες για τον κίνδυνο μόλυνσης HPVκαι τις επιπτώσεις που η μόλυνση μπορεί να έχει στη θεραπεία τους για τον καρκίνο.
  • Τα αποτελέσματα της θεραπείας ποικίλλουν ευρέως στις ευρωπαϊκές χώρες, με τα ποσοστά επιβίωσης πέντε ετών για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας να κυμαίνονται από 54-80%.
  • Υπάρχουν πολύ ανησυχητικά κενά τόσο στην ενημέρωση του κοινού όσο και των επαγγελματιών υγείας για θέματα HPV και υπάρχει κίνδυνος να επηρεασθούν τα προγράμματα εμβολιασμού από φόβους για την ασφάλεια του εμβολίου, που τροφοδοτούνται από «ψεύτικες ειδήσεις».
  • Η πανδημία COVID-19 είχε σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στα προγράμματα εμβολιασμού και προ-συμπτωματικού ελέγχου, οι οποίες χρειάζεται να αντιμετωπισθούν το συντομότερο δυνατό.

Η Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου μαζί με την Ελληνική HPV Εταιρεία και τις συνεργαζόμενες επιστημονικές ιατρικές εταιρείες ζητούν επείγουσα τεκμηριωμένη πολιτική και πρακτική δράση από το Υπουργείο Υγείας και την κυβέρνηση για την εξάλειψη των καρκίνων και των ασθενειών που προκαλούνται από τον ιό HPV. Ο στόχος είναι εφικτός αν σχεδιασθεί και εφαρμοσθεί μεθοδικά σε τέσσερις τομείς:τον εμβολιασμό, τον προσυμπτωματικό έλεγχο, τη θεραπεία και την ευαισθητοποίηση  και ενημέρωση του κοινού.

  1. Καθολικό ή ουδέτερο ως προς το φύλο εμβολιασμό κατά του ιού HPV του εφηβικού πληθυσμού, αλλά και των ανδρών και γυναικών μέχρι την ηλικία των 45 ετών
  2. Εθνικό πληθυσμιακό προσυμπτωματικό έλεγχο για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας με χρήση διαγνωστικών τεστ HPV και μεγάλο ποσοστό εξετασθέντος γυναικείου πληθυσμού.
  3. Διαθεσιμότητα θεραπείας σε όλους τους ασθενείς σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες βέλτιστης πρακτικής και με φροντίδα και υποστήριξη που μεγιστοποιεί την ποιότητα ζωής των ασθενών.
  4. Δράσεις για την ευαισθητοποίηση του κοινού και των επαγγελματιών υγείας σχετικά με τον ιό HPV προκειμένου να βελτιωθεί ο εμβολιασμός και ο προ-συμπτωματικός έλεγχος.

Η νέα στρατηγική του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για την παγκόσμια εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, ως πρόβλημα δημόσιας υγείας, μαζί με το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Καταπολέμηση του Καρκίνου, την Αποστολή για τον Καρκίνο στο Πρόγραμμα HorizonEurope της ΕΕ και το χρηματοδοτικό πρόγραμμα EU4Health, για τη χρηματοδότηση του Προγράμματος Υγείας της ΕΕ, δημιουργούν μια μοναδική ευκαιρία για την Ευρώπη να γίνει διεθνής περιφερειακός ηγέτης για την εξάλειψη όλων των καρκίνων και των ασθενειών που προκαλούνται από τον ιό HPV, ακολουθώντας το παράδειγμα των επιτευγμάτων στην εξάλειψη του ιού της ευλογιάς.  Οι χώρες μέλη, και η χώρα μας, έχουν την ευκαιρία να εξαλείψουν τον καρκίνου του τραχήλου  της  μήτρας και να περιορίσουν δραστικά τις άλλες μορφές καρκίνου που προκαλεί ο ιός ΗPV.