Η ογκολογική φροντίδα απαιτεί έλεγχο, διαφάνεια και λογοδοσία
Με ιδιαίτερη ανησυχία παρακολουθεί η Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου – ΕΛΛΟΚ τις εξελίξεις σχετικά με τη λειτουργία μη αδειοδοτημένου Ογκολογικού Τμήματος σε ιδιωτική κλινική της Θεσσαλονίκης και τα σοβαρά ευρήματα που δημοσιοποίησε η Εθνική Αρχή Διαφάνειας.
Χωρίς να προκαταλαμβάνουμε τα αποτελέσματα των ελέγχων και της δικαστικής διερεύνησης που βρίσκονται σε εξέλιξη, θεωρούμε ότι η συγκεκριμένη υπόθεση υπερβαίνει τα όρια ενός μεμονωμένου περιστατικού. Αναδεικνύει κρίσιμα ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια των ασθενών, την αδειοδότηση και εποπτεία των δομών υγείας, τη διαχείριση των ογκολογικών φαρμάκων και, τελικά, την αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών μηχανισμών.
Η χορήγηση αντικαρκινικών θεραπειών προϋποθέτει την αυστηρή τήρηση του θεσμικού και κανονιστικού πλαισίου και πρέπει να πραγματοποιείται σε νομίμως αδειοδοτημένες και κατάλληλα στελεχωμένες δομές, με τις απαιτούμενες προδιαγραφές ασφάλειας, κατάλληλες διαδικασίες παρασκευής και χορήγησης των φαρμάκων και δυνατότητα άμεσης αντιμετώπισης ενδεχόμενων επιπλοκών.
Τα ευρήματα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας δημιουργούν εύλογα και σοβαρά ερωτήματα. Ιδιαίτερη διερεύνηση απαιτείται ως προς το πώς, παρά τους ελέγχους και τις διαπιστώσεις που είχαν προηγηθεί, κατέστη δυνατό να συνεχίζεται η λειτουργία της συγκεκριμένης δομής και η παροχή σχετικών υπηρεσιών.
Πρώτη προτεραιότητα: οι ασθενείς
Για την ΕΛΛΟΚ, άμεση προτεραιότητα είναι οι άνθρωποι που έλαβαν ή εξακολουθούν να χρειάζονται θεραπεία.
Για τον λόγο αυτό, ζητούμε από τις αρμόδιες αρχές:
- Να διασφαλίσουν την απρόσκοπτη και ασφαλή συνέχιση της θεραπείας όλων των ασθενών που παρακολουθούνταν στη συγκεκριμένη δομή.
- Να μεριμνήσουν, όπου από τα ευρήματα της διερεύνησης προκύπτει σχετική ανάγκη, τη δυνατότητα ανεξάρτητης αξιολόγησης της θεραπευτικής τους διαχείρισης.
- Να ενημερώσουν με σαφήνεια και υπευθυνότητα τους ασθενείς που ενδέχεται να επηρεάζονται από τα ευρήματα και να δημιουργήσουν συγκεκριμένο σημείο επικοινωνίας στο οποίο θα μπορούν να απευθύνονται για ενημέρωση και υποστήριξη.
- Να ολοκληρώσουν τη διερεύνηση της διακίνησης και χορήγησης των αντικαρκινικών φαρμάκων, καθώς και των σχετικών διαδικασιών αποζημίωσης.
- Να διερευνηθούν πλήρως οι λόγοι για τους οποίους οι προηγούμενες διαπιστώσεις και εισηγήσεις των αρμόδιων ελεγκτικών οργάνων δεν οδήγησαν εγκαίρως στις προβλεπόμενες ενέργειες.
Από τη διερεύνηση στην πρόληψη
Η ΕΛΛΟΚ καλεί το Υπουργείο Υγείας και τις αρμόδιες εποπτικές αρχές να προχωρήσουν σε άμεση χαρτογράφηση και στοχευμένο έλεγχο των δομών στις οποίες χορηγούνται συστηματικές αντικαρκινικές θεραπείες, ώστε να διασφαλιστεί ότι διαθέτουν την προβλεπόμενη αδειοδότηση, στελέχωση και τις απαιτούμενες προδιαγραφές ασφάλειας.
Παράλληλα, χρειάζεται να περάσουμε από ένα σύστημα που εντοπίζει τις παραβάσεις εκ των υστέρων σε ένα σύστημα που μπορεί να τις εντοπίζει έγκαιρα και, κυρίως, να τις προλαμβάνει. Η σημερινή ψηφιακή υποδομή του συστήματος υγείας προσφέρει δυνατότητες που πρέπει να αξιοποιηθούν. Η διασύνδεση της διάγνωσης και των θεραπευτικών πρωτοκόλλων με την ηλεκτρονική συνταγογράφηση, τη διάθεση και χορήγηση των αντικαρκινικών φαρμάκων, τη μονάδα στην οποία πραγματοποιείται η θεραπεία και την αποζημίωσή της μπορεί να δημιουργήσει ουσιαστικές δικλίδες έγκαιρου ελέγχου.
Ταυτόχρονα, πρέπει να υπάρχει δημόσια, επικαιροποιημένη και εύκολα προσβάσιμη πληροφόρηση για τις δομές που είναι αδειοδοτημένες για την παροχή συγκεκριμένων υπηρεσιών ογκολογικής φροντίδας. Ο ασθενής δεν μπορεί και δεν πρέπει να καλείται να εξακριβώσει μόνος του εάν ο χώρος στον οποίο παραπέμπεται για θεραπεία λειτουργεί νόμιμα και πληροί τις απαιτούμενες προδιαγραφές. Η διασφάλιση αυτών των προϋποθέσεων αποτελεί ευθύνη της Πολιτείας και των αρμόδιων εποπτικών και ελεγκτικών αρχών.
Η συγκεκριμένη υπόθεση πρέπει να αποτελέσει αφορμή όχι μόνο για να διερευνηθεί πλήρως τι συνέβη και να αποδοθούν οι ευθύνες, όπου αυτές προκύψουν, αλλά και για να ενισχυθούν οι δικλίδες που θα αποτρέπουν αντίστοιχα περιστατικά στο μέλλον.
Τα συμπεράσματα της διερεύνησης πρέπει να μεταφραστούν σε συγκεκριμένες θεσμικές, οργανωτικές και ψηφιακές παρεμβάσεις, ενισχύοντας την εποπτεία, τον έγκαιρο έλεγχο και τη λογοδοσία σε όλα τα επίπεδα της ογκολογικής φροντίδας.
Γιατί η προστασία του ασθενούς δεν αρχίζει όταν διαπιστωθεί μια παράβαση. Αρχίζει πολύ νωρίτερα, από ένα σύστημα που έχει σχεδιαστεί ώστε να μην την επιτρέπει.
